Veilig graafwerk bij gasleidingen: ‘Zo’n leiding ligt soms minder diep dan je denkt.’
Omgevingsloket
Boeren kennen hun land als geen ander. Maar weet je ook precies wat er onder de grond ligt? Als je machinaal graafwerk gaat doen, wil je zeker weten dat je geen gasleiding raakt. ‘Doe altijd een KLIC-melding en neem contact op met Gasunie, als je in de bodem wilt werken’, zegt toezichthouder Fred van der Kooi van Gasunie. Dagelijks werkt hij samen met graafbedrijven en agrariërs aan veilige graafwerkzaamheden.
De meeste boeren in zijn regio heeft hij waarschijnlijk wel eens gesproken. Fred van Gasunie houdt al 18 jaar toezicht bij werkzaamheden, zoals graven, draineren of boren, in de buurt van Gasunie-leidingen en -infrastructuur in West-Groningen. Waar in de bodem gewerkt wordt in de buurt van een gasleiding, is Fred vaak ter plaatse om – kosteloos – de gasleidingen te markeren en om samen met graafbedrijven en grondeigenaren afspraken te maken om het werk veilig te houden. ‘Het gas in onze leidingen staat onder een enorme druk, van 40 tot 80 bar. Veiligheid staat daarom altijd voorop.’
Doe altijd een KLIC-melding
Wie machinale grondroerwerkzaamheden gaat uitvoeren, zoals graven, draineren of boren met een machine, moet dat vooraf melden bij het Kadaster. Zo’n KLIC-melding is wettelijk verplicht en moet minimaal drie werkdagen van tevoren worden gedaan door de partij die het graafwerk uitvoert. In de praktijk is dat meestal een graaf- of drainagebedrijf.
Willem Noordhoek weet dit als geen ander. Zijn bedrijf Combi Drain is gespecialiseerd in drainage en grondwerk en werkt veel voor landbouwbedrijven. ‘Wij doen altijd eerst een melding’, legt hij uit. ‘Je krijgt dan informatie over welke leidingen er op een perceel liggen. Van riolering tot stroomkabels, waterleidingen en gasleidingen. Ligt er een leiding van Gasunie waar we willen graven, dan gaan we vaak met Fred of met één van zijn collega’s het veld op.’ Samen kijken ze nauwkeurig waar en hoe diep de gasleidingen liggen. ‘Je wil echt niet dat je zo’n leiding raakt. Dat is levensgevaarlijk. Een graafmachine kan je nog wel vervangen; een mensenleven niet. Je wil dat iedereen ’s avonds weer veilig naar huis kan.’
Weten wat er onder het maaiveld ligt
Boeren weten meestal goed of er gasleidingen in hun grond liggen. Soms kan je het zelfs zien. ‘Waar leidingen liggen, groeien gewassen vaak net anders’, vertelt melkveehouder Mark Groenveld uit het Groningse Niezijl. ‘En laatst hadden we hier sneeuw. Bij leidingen is de temperatuur iets hoger: daar smolt de sneeuw het eerst.’ Net als andere agrariërs, laat Mark met enige regelmaat graafwerk uitvoeren, bijvoorbeeld voor drainage of het aanleggen van een betonpad. ‘Ik check meestal even bij de uitvoerder of ze de KLIC-melding hebben gedaan. Tot nu toe was inspectie door Gasunie nooit nodig, maar het is goed dat ze mensen hebben die langs kunnen komen. Het is zinnig dat graafwerk veilig gebeurt.’
De meeste leidingen in de Nederlandse bodem zijn goed in kaart gebracht. ‘Zeker die van Gasunie’, weet Willem van Combi Drain uit ervaring. Toch is inspectie ter plekke regelmatig nodig. Gasunie heeft daarvoor zo’n 32 toezichthouders in heel Nederland. Zo rijdt Fred rond langs werkzaamheden in West-Groningen. ‘Je wil precies weten wat er waar onder het maaiveld ligt. Met gps kan ik de locatie en diepte van de leidingen bepalen. Ook kan ik een frequentie op een gasleiding zetten. Met een speciale leidingzoeker kan je zo de diepte exact bepalen. Als laatste check heb ik altijd een prikstok bij me, om fysiek te voelen of de apparatuur het bij het rechte eind heeft.’
Samen veilig graven
Tot een halve meter diepte mogen boeren hun grond bewerken, zonder eerst een melding te doen. Denk bijvoorbeeld aan ploegen, inzaaien en oogsten. Dat geldt alleen voor agrarische werkzaamheden. Het komt voor dat een agrariër of uitvoerder denkt dat nét iets dieper graven ook wel kan, zonder KLIC-melding. Willem van Combi Drain: ‘Mensen denken soms dat zo’n leiding altijd diep in de grond ligt. Dat is soms niet het geval.’ Fred: ‘Klopt. Soms liggen gasleidingen op zo’n 80 centimeter diepte. De dieptes variëren soms sterk, zelfs op hetzelfde perceel.’
In de praktijk gaat het meeste graafwerk goed. Dat komt ook omdat de lijntjes kort zijn. Zo heeft Willem het telefoonnummer van toezichthouder Fred gewoon in zijn telefoon staan. Willem: ‘We kennen elkaar en nemen het werk serieus. Fijn dat ze bij Gasunie voor ons klaarstaan.’ Naast de toezichthouders in het land, heeft Gasunie bovendien een omgevingsloket voor vragen en informatie. Fred: ‘Bel liever tien keer voor niets, dan één keer te laat. Bij vragen of twijfel: we helpen graag.’
Meer weten?
Lees hier meer over graven, grond bewerken en KLIC-meldingen.
