Waterstof door gasleiding: veilig en duurzaam
Op deze pagina
Kan waterstof door gasleiding?
Waterstof kan net als aardgas veilig door leidingen getransporteerd worden. Gasunie is expert in transport van aardgas en heeft jaren ervaring met het transporteren van waterstof door een bestaande aardgasleiding in Zeeuws-Vlaanderen. Door het bestaande aardgasnetwerk te gebruiken of waar nodig nieuwe leidingen aan te leggen, ontstaat een robuust landelijk transportnetwerk voor waterstof.
Aardgasleidingen kunnen worden gebruikt om waterstof te transporteren
Waterstof kan, net als aardgas, veilig door buisleidingen naar de eindgebruikers worden getransporteerd. Uit de studie HyWay 27 blijkt dat het bestaande aardgasnetwerk kan worden ingezet voor het transport van waterstof en dat dit noodzakelijk is in de energietransitie. Bovendien blijkt uit die studie dat bestaande pijpleidingen opnieuw en veilig kunnen worden gebruikt tegen minimale kosten in vergelijking met de aanleg van nieuwe pijpleidingen. Gasunie transporteert al meer dan 60 jaar op een veilige manier aardgas door heel Nederland en heeft inmiddels sinds 2018 ervaring opgedaan met het transport van waterstof via een vrijgekomen, bestaande aardgasleiding in een verbinding tussen twee bedrijven in Zeeland.
Daling aardgastransport maakt waterstoftransport mogelijk
In Nederland wordt er de komende jaren minder aardgas getransporteerd. Enerzijds komt dat door de afbouw van de aardgaswinning in Groningen, anderzijds omdat Nederland steeds efficiënter gebruik maakt van haar energiebronnen én de verduurzaming via andere energiedragers zoals groen gas en elektrificatie. Nu er minder aardgas vervoerd wordt, komt een deel van het aardgasnetwerk ook vrij voor het transport van waterstof.
Waterstoftransport door een gasleiding kan veilig
De veiligheidsrisico's bij het transport van waterstof door een gasleiding zijn vergelijkbaar met die van aardgas. Bij het transport van waterstof wordt rekening gehouden met het effect van waterstof op de leiding en de grotere ontstekingskans bij het gasvrij maken van een leiding bij wijzigingen aan de leiding.
Waterstof en verbrossing
Waterstofatomen kunnen ervoor zorgen dat bestaande scheurachtige defecten in de lasverbindingen onder drukvariaties sneller groeien dan bij aardgas. Dit is een vorm van waterstofverbrossing. De kans op dergelijke defecten is zeer klein. Dat komt doordat de pijpleidingen zowel in de fabriek als in het veld grondig zijn onderzocht, onder toezicht van een onafhankelijke inspectie. Veiligheidshalve monitort Gasunie daarnaast de drukverschillen om te kunnen toetsen dat deze niet tot een lekkage kunnen leiden.
Ventilatie voorkomt ophoping van waterstof
Waterstofmoleculen zijn lichter dan methaanmoleculen (methaan is het hoofdbestandsdeel van aardgas) waardoor het sneller omhoog stijgt. Dit is een gunstige eigenschap bij lekkages. De kans op een brandbaar of explosiemengsel is kleiner dan bij aardgas. Wel is de ontstekingsenergie veel lager bij een brandbaar waterstof-luchtmengsel.
Ventilatie is belangrijk omdat waterstof zich, net als aardgas, kan ophopen in besloten ruimtes. Dit kan leiden tot brand of explosies. Uiteraard zorgt Gasunie ervoor dat lekken met waterstof zo min mogelijk voorkomen, net als bij aardgas. Bijvoorbeeld door waterstof niet af te blazen maar te verbranden, waarbij alleen water vrijkomt.
Lekkages voorkomen is beter voor het klimaat
Waterstof zelf heeft geen direct effect op de opwarming van de aarde omdat het waterstofmolecuul geen infrarode straling kan opnemen. Het methaanmolecuul kan infraroodstraling opnemen waardoor het broeikasgas wordt genoemd. In theorie kan waterstof de afbraak van methaan in de atmosfeer vertragen, waardoor het methaan langer in de atmosfeer blijft en de warmte langer vasthoudt. Dat effect willen we natuurlijk voorkomen. Om de uitstoot van waterstof zo laag mogelijk te houden, houdt Gasunie hier rekening mee bij het ontwerp en onderhoud van het waterstofnetwerk.
De overheid stelt veiligheidsnormen vast
De veiligheidsnormen voor de waterstofinfrastructuur worden bepaald door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Hun doel is om de waterstofinfrastructuur net zo veilig te maken als het bestaande aardgasnetwerk. Zodat het transport van waterstof door gasleidingen probleemloos veilig en betrouwbaar is. Gasunie wordt hierop gecontroleerd door de Inspectie van de Leefomgeving en Transport (ILT).
Gasunie heeft al jaren ervaring met transport van waterstof in Zeeland
Gasunie transporteert sinds 2018 veilig en betrouwbaar waterstof door een grotendeels hergebruikte aardgasleiding. Deze waterstofleiding ligt in Zeeuws-Vlaanderen en transporteert waterstof tussen de chemiebedrijven Dow Chemical en Yara. Dit project laat zien dat het transport van waterstof door aardgasleidingen veilig en betrouwbaar is.
Relevante rapporten
Lees meer