Voortzetten waar we aan zijn begonnen

Gasunie werkt al jaren met drie hoofdoelstellingen: betaalbaarheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid. Duurzaamheid krijgt vorm in projecten rond warmte, CO₂, waterstof en groen gas. Voor de betaalbaarheid gaan we steeds efficiënter te werk. En betrouwbaarheid, oftewel leveringszekerheid, was jarenlang gewoon een gegeven. De Russische invasie van Oekraïne zette in één keer een streep door deze vanzelfsprekendheid. Tal van medewerkers, bedrijven en overheden hebben in 2022 keihard gewerkt om de leveringszekerheid van aardgas overeind te houden. Ook in 2023 zullen we slagen moeten slaan.

Han: ‘Mede door de afbouw van de gaswinning in Groningen hield Gasunie de leveringszekerheid al nauwlettend in de gaten. Maar als samenleving waren we het vraagstuk ietwat uit het oog verloren. De Russische agressie drukte ons met de neus op de feiten. We zijn afhankelijk geworden van een land dat niet te vertrouwen blijkt. Daar betalen zowel burgers als bedrijven nu letterlijk en figuurlijk een hoge prijs voor.’ De huidige energiecrisis vormt dan ook een wijze les. Zowel voor ons aardgas als voor ons toekomstige energiesysteem mogen we niet meer te afhankelijk zijn van één land of regio.

Een belangrijk alternatief voor Russisch gas is LNG (vloeibaar aardgas) dat via zee bij ons aan land komt. Daarom is in een recordtempo de EemsEnergyTerminal gebouwd, wordt de capaciteit van Gate terminal in Rotterdam vergroot en werken we aan een LNG-terminal in het Duitse Brunsbüttel. ‘Hiermee hebben we de robuustheid van de leveringszekerheid al behoorlijk vergroot. Gelukkig is de winter tot nu toe zacht en zijn de gasopslagen goed gevuld. Maar om ook in strenge winters niet alsnog van Rusland afhankelijk te worden, moet deze robuustheid nog verder groeien. Daarom werken we aan het uitbreiden van de capaciteit van de LNG-terminals en de aanleg van nog een extra terminal.’ 

Ligt de energietransitie stil nu alle aandacht uitgaat naar de leveringszekerheid? Han: 'Juist niet. Gasunie heeft bijvoorbeeld in 2022 belangrijke stappen gezet in projecten voor warmte, CO₂, waterstof en groen gas. Ook in Duitsland zijn we in gesprek over de opzet van een waterstofnetwerk. We gaan onvermoeibaar door, net zo lang tot de transitie een feit is. ‘Ik ben ervan overtuigd dat deze crisis de energietransitie alleen maar zal versnellen. Vanwege klimaatverandering wordt fossiele energie steeds minder geliefd. Bovendien zal fossiele energie nooit meer zo goedkoop worden als voorheen. Groene alternatieven zijn daardoor steeds rendabeler en maken ons bovendien minder afhankelijk van Rusland.’

Meer duurzame energievormen, minder afhankelijkheid van één land en een steeds verdere integratie tot één systeem voor stroom en gas: met de voortgang van de energietransitie worden de contouren van een nieuw energietijdperk steeds duidelijker. Han: ‘Denk hierbij aan windparken op zee die een deel van de tijd stroom maken en een deel van de tijd waterstof. Maar ook hier geldt dat we niet meer op één paard kunnen wedden. Onze waterstof zal zowel uit eigen bronnen als uit diverse andere landen moeten komen, juist om nieuwe afhankelijkheid te voorkomen. Ook zal aardgas nog een tijd belangrijk blijven. Eerst zullen de meest vervuilende fossiele brandstoffen verdwijnen, zoals kolen. Pas vanaf 2030 zal het belang van aardgas snel afnemen.’

‘Voor een succesvolle energietransitie hebben we alles en iedereen nodig. Bedrijven, maar ook de politiek. Verkort vergunningsprocedures. Los het stikstofprobleem op. Alleen dan kunnen energietransitieprojecten snel gerealiseerd worden. Voor 2023 hoop ik dat we wederom grote stappen kunnen zetten en dat de leveringszekerheid wat naar de achtergrond kan zakken. En dat Gasunie een van de leukste bedrijven blijft om voor te werken! Het is mooi om te merken dat we enthousiaste mensen aantrekken. Per 1 januari hebben we bijvoorbeeld ruim dertig nieuwe collega’s mogen verwelkomen. En er komen nog heel veel nieuwe medewerkers bij, want door de energietransitie groeit Gasunie de komende jaren flink. We zullen vast ook in 2023 nieuwe problemen en verrassingen tegenkomen, maar als je die samen aanpakt, met partners, overheden en een leuke club collega’s, dan werkt het. Elkaar kennen, elkaar vertrouwen, elkaar wat gunnen. Dat blijft het beste recept voor succes.’