Waterstof in het Zeeuwse havengebied én over de grens
Nieuws
In Zuidwest-Nederland legt Gasunie via dochter Hynetwork een waterstofnetwerk aan. Via dat netwerk kan de industrie in Zeeland voorzien worden van waterstof en verduurzamen. Maarten den Dekker, bestuurder van North Sea Port: ‘Het waterstofnetwerk zorgt voor positieve ontwikkelingen voor de regio en die moeten we zichtbaar maken voor de inwoners.’
Maarten, wat is jouw rol bij North Sea Port?
‘Ik werk al bijna zeven jaar bij North Sea Port, nu als bestuurder. Ik heb te maken met alles rondom duurzaamheid, dus ook met waterstof. Al vanaf het begin ben ik betrokken bij de plannen voor de waterstofleiding in Zuidwest-Nederland. En ook bij de aansluiting met België, een belangrijke verbinding voor ons havengebied. Ik ben ook directeur van Smart Delta Resources in Nederland. Dat is een samenwerking tussen industrie, overheid, netbeheerders en kennisinstellingen in de regio, waar ook Gasunie bij betrokken is. Het combineren van deze twee functies is uitdagend maar erg leuk. Als geboren en getogen Zeeuw vind ik het belangrijk om bij te dragen aan grote duurzame ontwikkelingen in de regio.’
Welke rol speelt North Sea Port in de energietransitie en in het verduurzamen van de industrie?
‘North Sea Port is een industriehaven. We hebben best een behoorlijke uitstoot van CO2. Al jaren zijn we bezig om die uitstoot te verminderen en om grondstoffen duurzamer te maken. Dat doen we door nieuwe infrastructuur aan te leggen in samenwerking met netbeheerders zoals Gasunie. We stimuleren ook de komst van nieuwe bedrijven die kunnen bijdragen aan verduurzaming. Denk aan waterstofimport of -productie en duurzame brandstofproductie (pyrolyse) voor sectoren zoals luchtvaart. Of bedrijven met circulaire activiteiten zoals plastic recycling en hergebruik van CO2 of restwarmte. Als haven hebben we een belangrijke rol in het verbinden van bedrijven, we brengen ze met elkaar in contact.’
Wat is het belang van waterstof voor de regio?
‘Waterstof speelt een cruciale rol in zowel de energie- als grondstoffentransitie. North Sea Port en de industrie in het havengebied vormen samen het grootste waterstofcluster in de Benelux. De vraag naar waterstof is al heel groot en gaat alleen maar toenemen. Nu is dat nog allemaal grijze waterstof met veel CO2-uitstoot. Groene waterstof kan ervoor zorgen dat we producten zoals groene kunststoffen, staal en brandstoffen kunnen maken. In ons havengebied komt veel samen: er is vraag naar waterstof vanuit de industrie. En er is ook al best wat aanbod: er zijn veel plannen om waterstof te importeren en groene waterstof te maken met elektriciteit. Dat laatste is logisch, hier komt de elektriciteit aan land die wordt opgewekt met windmolens op zee. Bij import gaat het vaak om ammoniak, bijvoorbeeld in de Sloehaven, Vlissingen en Borssele. Ammoniak wordt doorgevoerd of omgezet naar waterstof die getransporteerd gaat worden via het waterstofnetwerk van Gasunie.’
Waarom is het waterstofnetwerk belangrijk?
‘Daarmee kunnen vraag en aanbod in ons totale gebied, van Vlissingen tot aan Gent, worden verbonden. Dat gaan jullie samen met de Belgische gasnetbeheerder Fluxys realiseren. Bij Sas van Gent/Zelzate komt de eerste grensovergang voor waterstof. Dat gaat ervoor zorgen dat bijvoorbeeld een fabriek in Vlissingen zaken kan doen met een fabriek in Gent. Of dat een importeur in Vlissingen kan leveren aan een afnemer in Terneuzen. Het waterstofnetwerk is ook belangrijk omdat we daardoor een goede positie houden. Door de waterstofnetwerken van Nederlanden en België komen er belangrijke verbindingen naar Duitsland, Frankrijk en andere landen waar ook een waterstofvraag is.’
Zeeland koploper in waterstof?
‘Het is vaak onbekend hoe actief onze regio is met waterstof. Zeeland heeft heel wat waterstofprojecten. Ruim 1,5 jaar geleden kon Zeeland bijvoorbeeld de meeste getekende Expression of Interest (EoI’s) voorleggen. Met het tekenen van een EoI kunnen bedrijven aangeven interesse te hebben om aan te sluiten op het waterstofnetwerk. Het aantal EoI’s verraste veel mensen, omdat waterstof meestal gelinkt wordt aan Rotterdam of Groningen. Ik vind het belangrijk dat onze activiteiten zichtbaar zijn. Maar, niet alleen Zeeland is een belangrijke regio. Als industrieclusters hebben we elkaar nodig om het waterstofnetwerk in Nederland en de verbindingen met België en Duitsland te realiseren. Het is daarom goed dat andere industrieclusters ook ontwikkelen, een sterke buur is heel belangrijk.’
Welke uitdagingen zijn er voor jullie als havenbedrijf in de omgeving en hoe gaan jullie daar mee om?
‘Er zijn veel energieprojecten in onze regio. Soms is het moeilijk te begrijpen hoe ze allemaal samenhangen. Het is daarom belangrijk dat de organisaties die aan die projecten werken samenwerken om hier duidelijkheid over te geven aan de omgeving. Samen kunnen we ervoor zorgen dat de voordelen van deze projecten naar de lokale gemeenschap gaan. Denk bijvoorbeeld aan betere voorzieningen en economische groei. Dat de lokale bioscoop open kan blijven, de bibliotheek groter wordt en de bakker op de hoek lekker brood kan blijven bakken. We moeten bijdragen aan die positieve ontwikkelingen voor de regio. En we moeten dit zichtbaar maken voor de inwoners.’
En welke uitdagingen zie je voor het waterstofnetwerk?
‘Het is een uitdaging om de planning te halen. Lukt het allemaal op tijd met vergunningen? En hoe zit dat met het stikstofbeleid en de aankoop van grond? Daarnaast is planmatig werken belangrijk, vooral om te voorkomen dat de grond over een aantal jaar weer open moet. We kunnen nu wel een idee hebben van de toekomst, maar over drie jaar kan dat weer heel anders zijn. En dat is een grote uitdaging voor projecten zoals Waterstofnetwerk Zuidwest-Nederland.’
Waar krijg jij de meeste energie van?
‘Dat projecten die een positieve impact hebben op de regio waar ik geboren en getogen ben echt gerealiseerd worden. Zoals de grensaansluiting van het waterstofnetwerk Nederland met België, een samenwerking van Gasunie en Fluxys. Of de fabriek voor de productie van groene waterstof die VoltH2 gaat bouwen. En de nieuwe sluis in Terneuzen. Grote projecten die veel voor de haven, de industrie en uiteindelijk ook voor de brede welvaart in het gebied betekenen. Daar doe je het voor. En daar ben ik ook trots op.’
Heb jij nog een vraag of een opmerking voor ons?
‘Complimenten voor Gasunie! We hebben de afgelopen tijd heel intensief en prettig samengewerkt, ook om de verbinding met Fluxys te maken. Een heel mooi avontuur met een mooi resultaat. Het waterstofnetwerk gaat ervoor zorgen dat andere projecten worden gefaciliteerd die de infrastructuur nodig hebben. Jullie zijn een cruciale schakel en daar zijn jullie je van bewust. Het is nu aan jullie om het netwerk aan te leggen. En daar heb ik alle vertrouwen in!’