‘We belonen onze leveranciers en werken samen om duurzame stappen te zetten’

‘Zeker. Voor klimaat gaat het onder andere over CO₂-emissie die wordt veroorzaakt door ons elektriciteitsgebruik – om installaties te laten draaien en ons kantoor te verlichten. We kopen bijvoorbeeld de komende jaren 250 GWh (gigawatt-uur) elektriciteit in, die met Nederlandse windmolens is opgewekt. Dat is zo’n 25% van ons elektriciteitsverbruik. Ook letten we bij de inkoop van nieuwe grote installaties op de energie-efficiëntie. Die zijn soms duurder in aanschaf, maar op lange termijn win je door minder CO₂-uitstoot en energiekosten. Tot slot is klimaat onderdeel van de strategische doelstellingen in de contracten voor Werken en Engineering in Strategische Partnerschappen (WESP). Samen met aannemers werken we, vanuit het landelijke Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB), aan een emissievrije bouwplaats.

Vanuit de pijler Circulariteit willen we zo veel mogelijk materialen opnieuw inzetten. Bijvoorbeeld bij de recente verbouwing van ons hoofdkantoor. Van alle materialen die voor de verbouwing zijn gebruikt, is 62% óf gemaakt van bestaande materialen op het kantoor, óf van een andere gerecyclede bron. Een ander voorbeeld zijn de batterijen voor no-break-installaties. In samenwerking met de interne opdrachtgever is het contract gegund aan een partij met recyclebare zoutbatterijen. Verder gaan afgeschreven pompen uit onze gasontvangstations naar het bedrijf Circospin. Zij zorgen samen met onze leverancier dat de pompen gedemonteerd worden, waarna een aantal componenten direct hergebruikt wordt en de rest gerecycled.

Biodiversiteit vertaalt zich in richtlijnen voor groenbeheer. Als je bij ons op kantoor komt, zie je dat het terrein rond de parkeerplaatsen niet continu strak gemaaid is: het gras staat ruim een meter hoog en het is een feestje van kleurrijke bloemen, bijen en vlinders. Groenbeheerders voor onze locaties vragen we om zo biodivers mogelijke plannen.’ 

‘Ja, voor de productie van staalcomponenten is het maken van het staal de meest vervuilende productiestap. Doorgaans is dat het hoogoven-proces. We hebben met een pijp-leverancier een proef gedaan met de elektrische boogoven. Daarin wordt met elektriciteit schroot omgesmolten naar ‘nieuw’ staal. Als de elektriciteit groen is, reduceert de CO₂-uitstoot per ton stalen pijpleiding van 2,5 ton naar minder dan 0,33 ton. Een fenomenaal resultaat. Bij aanbestedingen voor staalcomponenten zoeken we dan ook naar leveranciers met elektrische boogovens. Dit is altijd zoeken naar een juiste balans. Soms is de markt nog niet zo ver, dan kijken we naar verduurzamingsplannen. Denk hierbij aan plannen voor staal dat is geproduceerd met groene waterstof.’

‘Wat ontzettend leuk is: duurzamer is niet per se duurder. Daarnaast vinden we het belangrijk om hierin juist te investeren. Voorheen won de goedkoopste aanbieder die voldeed aan de eisen. Vanaf komend jaar werken we ook met een eigen emissieprijs: we rekenen dan de prijs van de offerte, plus een emissieprijs van 200 euro per ton CO₂-uitstoot van de toeleveringsketen. Zo vergelijken we verschillende leveranciers en hopen we het meest duurzame staal te krijgen. Daarmee geven we de markt het signaal dat we bereid zijn om wat meer te betalen. Het mooiste vind ik dat we leveranciers enthousiast maken om meer en meer emissiearm en circulair te werken.’

‘Dat klopt. Eerder schreven wij vaak eisen voor. Nu leren we ook continu van de markt. Daar is gigantisch veel kennis. Wij gaan veel bij (mogelijke) leveranciers langs. Dan delen we onze ambities en bespreken: wat kunnen jullie voor ons doen, en wat kunnen wij doen om jullie te triggeren? We willen echt samenwerken en ons aan elkaar optrekken. Deze marktverkenning is belangrijk werk van inkopers.’

‘Bij inkoop draait dit om social return. Daarvoor reserveren leveranciers een deel van het budget. In 2024 hebben leveranciers 22 kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt ingezet tijdens opdrachten voor Gasunie. Dit zijn bijvoorbeeld mensen in de Wajong, WIA of WAO. Verder kun je denken aan stageplekken voor mbo’ers en hbo’ers. Ook willen we afspraken maken met aannemers hierover. Het is win-win als we nieuwe mensen opleiden, want we hebben handen nodig om de energietransitie uit te voeren.’

‘Veel leveranciers staan ervoor open en willen zelf ook ontwikkelen. Tegelijkertijd kunnen wij niet eisen dat zij bepaalde duurzame stappen maken, want als zij zichzelf uit de markt prijzen, gaan ze failliet. Daarom bespreken we wat wel en niet kan en hoe we net een stapje verder kunnen gaan in duurzaamheid. Zo levert de Technische Unie veel materialen aan Gasunie en reed er dagelijks een vrachtwagen naar ons magazijn in Deventer. Nu sparen ze bestellingen op en rijden eens per week – tenzij er een spoedgeval is. Een verbetering kan dus best simpel zijn. 

Ook zien we dat leveranciers mooie dingen bedenken. Zo implementeerden we een bonussysteem voor transporteurs van vloeibare stikstof, wanneer ze dat emissievrij kunnen vervoeren. Dit sloot goed aan bij de ambities en investeringen van de uiteindelijke leverancier, Air Products. Die heeft geïnvesteerd in waterstoftrucks en een eigen waterstoftankstation. Daardoor kunnen ze binnen afzienbare tijd vloeibare stikstof emissievrij leveren. Het bedrijf complimenteerde ons met onze ambities.’