De vier toekomstscenario’s

Onderzoeksbureaus Berenschot en Kalavasta hebben vier klimaatneutrale energiescenario’s voor Nederland in 2050 ontworpen. Uitgangspunt is dat op ieder moment vraag en aanbod van energie op elkaar aansluiten. Het gaat dan niet alleen om de energiedragers gas en elektriciteit, maar ook om warmte, waterstof, groen gas en CO₂. De toekomstbeelden zijn zodanig geschetst dat ze de “hoekpunten van het speelveld” geven, opdat op basis hiervan te beoordelen is wat er nodig is aan flexibiliteit en infrastructuur.

De vier toekomstbeelden kort toegelicht:

1. Scenario “regionale sturing”
   In het scenario “regionale sturing”, ligt de nadruk op sturing vanuit lokale gemeenschappen en burgers en een hoge mate van autonomie en een flinke invloed van circulariteit. Warmtenetten gevoed door geothermie (aardwarmte) en een forse elektrificatie kenmerken het scenario. Er is een stevige groei van zonne- en windenergie. Samen met een daling van de industriële activiteit leidt dit tot een Nederland dat vrijwel geheel zelfvoorzienend in energie is. Gas blijft aanwezig als piekvoorziening (hulpketels en centrales) in de vorm van groen gas uit lokale biomassa en “groene” waterstof uit voornamelijk wind en zon met elektrolyse.
   
   
2. Scenario “nationale sturing”
   Het scenario “nationale sturing”, waarin de nationale overheid de regie heeft, heeft minder groei in warmtenetten, maar een zeer sterke elektrificatie in alle verbruikssectoren. Het scenario kent een zeer omvangrijk zon- en windvermogen, het grootste van alle scenario’s. Ook is er import mede vanwege een stabiele industriesector, die verduurzaamt door elektrificatie. In dit scenario blijft gas nodig voor voeding van back-up centrales en industrie, door middel van groen gas en “groene” waterstof.
   
   
3. Scenario “Europese CO₂-sturing”
   In het scenario “Europese CO₂-sturing”, vindt de sturing vooral plaats door een Europese CO₂-heffing die geldt voor alle sectoren. Dit werkt uit in een grotere nadruk op groen gas in verschillende sectoren. Er is een stevige groei van zonne- en windenergie. In dit scenario groeit de industrie, maar zonder CO₂-uitstoot door een combinatie van hybride elektrificatie en CCS, waaronder de productie van “blauwe” waterstof. Mede vanwege de hybridisering geeft dit scenario een gematigde elektriciteits-piekvraag. Er is meer import, dan in de vorige twee scenario’s en een blijvende rol voor gas in de wijken en andere sectoren. Dit alles in de vorm van groen gas en een mix van “blauwe” en import van “groene” waterstof.
   
   
4. Scenario “Internationale sturing”
   In het scenario “Internationale sturing”, regeert de markt en zoeken we internationaal naar de opties met de laagste kosten. In dit scenario wordt veel waterstof geïmporteerd uit landen waar dit wellicht makkelijker te produceren is. Er is minder inzet van groen gas, maar wel een sterke hybridisering met vooral waterstof als back-up, dit ook ter ondersteuning van de groei van de industrie. Door de waterstofimport is er minder windvermogen nodig voor nationale elektrolyse, en daarom is dit scenario het laagste in nationale duurzame elektriciteitsproductie. Desondanks is er nog steeds een stevige groei van de nationale elektriciteitsproductie tussen Klimaatakkoord 2030 niveau en 2050. Gas wordt voornamelijk voorzien in de vorm van geïmporteerde waterstof.

De scenariostudie is niet bedoeld om conclusies te trekken over wat de beste klimaatneutrale toekomst is voor onze samenleving. Het is daarnaast ook niet de bedoeling dat één van de scenario’s wordt gekozen of uitgesloten. Ook een combinatie is mogelijk. Hoe het traject naar een klimaatneutrale samenleving verloopt en hoe ons energiesysteem er in 2050 precies zal uitzien, is afhankelijk van maatschappelijke afwegingen en keuzes.

Wil je uitgebreidere (achtergrond)informatie en toelichtingen lezen over de scenario’s? Download dan: