Wat gebeurt er op de gasstations tussen bron en gebruiker?

Het vergt heel wat techniek om ervoor te zorgen dat aardgas veilig en betrouwbaar bij bedrijven en huishoudens terechtkomt. Onze infrastructuur bestaat niet alleen uit lange pijpleidingen, maar ook uit verschillende soorten stations, zoals meetstations en gasontvangstations. Samen met Willy Banken, coördinator onderhoud werktuigbouw & instrumentatie installaties op locatie Ravenstein, zoomen we in op het belang van goed werkende compressor-, meng- en reduceerstations.

Er zijn enkele tientallen stations in Nederland met verschillende rollen binnen het gastransport. In Ravenstein staat een combinatie van een compressorstation, een mengstation en twee reduceerstations. Willy: “Onder Ravenstein vallen ook nog vier substations: Schinnen, Zweekhorst, Wijngaarden en Alphen. Deze worden aangestuurd vanuit Ravenstein. Er werken hier nu 20 mensen, hoofdzakelijk technici. Dat is wel de gemiddelde bezetting van een dergelijke installatie.”

“Door de afgelegde afstand en een aantal afnemers op de route, neemt de druk in de transportleidingen af. Met compressie brengen we dat weer op niveau. Hiervoor staat er gemiddeld om de 100 kilometer een compressorstation. Gemiddeld is de druk in onze leidingen 55 bar. Ter vergelijking: de druk in een fietsband is ‘slechts’ 3 bar. Met de reduceerstations doen we het omgekeerde, namelijk de druk verlagen. Zo brengen we de druk op het juiste niveau wanneer we bijvoorbeeld gas met een druk van 60 bar toevoegen aan een leiding met een druk van 55 bar. Op Ravenstein hebben we twee reduceerstations, de ene is voor aardgas dat via België van en naar Engeland wordt getransporteerd. De andere is voor ons mengstation. Tot vorig jaar mengden we op Ravenstein hoogcalorisch gas uit het buitenland met Groningengas tot een bepaalde tussenkwaliteit voor afnemers in België. Het contract loopt echter af en bovendien stopt de gaswinning uit het Groningenveld. Daarom zal dit mengstation binnenkort worden ontmanteld.”

“De technici, elektrotechnici en werktuigbouwers op Ravenstein doen veel voornamelijk preventief onderhoud aan de machines, de compressoren en de regelstraten. Bovendien bedienen ze overdag alle machines. In de avond en nacht wordt de bediening overgenomen door CCP, de controlekamer in Groningen. Vrijwel ieder station kan vanuit de CCP op afstand bediend worden, maar overdag doen we dat veelal zelf. Je wilt immers niet hebben dat een machine ineens stopt of start, terwijl je onderhoud aan het plegen bent.”

“We hebben zo af en toe een open dag. Dat is hartstikke leuk; mensen staan soms versteld van wat we hier binnen de hekken allemaal doen. Ons machinepark is heel divers. Sommige machines kun je bij wijze van spreken onder je arm meenemen; andere zijn zowat zo groot als een huis. Er staat een stuk leiding opgesteld met een diameter van 1,20 meter. Dat maakt ineens tastbaar hoe groot de gasleidingen onder de grond zijn. Ook de hoeveelheid gas die hier door de stations gaat is bijna niet te bevatten. In de zomer is dat zo’n 2,5 miljoen kuub per uur; in de winter soms 7,5 miljoen kuub. Eén kuub is 1.000 liter. Gas heeft een druk van 55 bar. Dat maakt één kuub gas in onze leidingen vergelijkbaar met maar liefst 55.000 liter gas. En dat betekent dat er elke minuut aan volume ongeveer 1 IJsselmeer door compressorstation Ravenstein heen gaat: 60 IJsselmeren per uur!”