Waar komt ons aardgas eigenlijk vandaan?

Een warme douche in de ochtend. Een warm huis als het buiten koud is. De kans is groot dat je daarvoor aardgas gebruikt. Maar waar komt dat gas eigenlijk vandaan? Uit Groningen? Uit het buitenland? Hoe komt dat gas uiteindelijk bij jouw huis en welke rol speelt Gasunie hierin? We vroegen het aan Henk Wolting, onze Senior Advisor Gastransport.

In 2019 gebruikten we in Nederland 41,4 miljard kuub aardgas. Henk: “Ons gasverbruik schommelt jaarlijks een beetje. Het maakt bijvoorbeeld uit of we een strenge of milde winter hebben. Maar we zitten in Nederland al jaren zo rond de 40 miljard kuub.” Die 40 miljard kuub gaat overigens lang niet allemaal op aan verwarming en warm water. Minder dan de helft van het aardgas is voor huishoudens en bedrijven. De rest wordt gebruikt door de industrie en energiecentrales.

Komt dat gas allemaal uit Groningen? “Nee, zeker niet,” vertelt Henk. “De winning uit het Groningenveld is de afgelopen jaren flink minder geworden en gaat in 2022 naar nul. In 2019 kwam 15,5 miljard kuub uit Groningen, een halvering ten opzichte van 2015. We hebben in Nederland naast het Groningenveld nog wel andere velden, zowel op land als op zee. Het meeste gas dat door onze leidingen stroomt, komt uit het buitenland, zoals Noorwegen, Rusland, Engeland en het Midden-Oosten.” Veel huishoudens, bedrijven en industrieën in Nederland, Duitsland, België en Frankrijk kunnen alleen gas van Groningenkwaliteit gebruiken. Voor hen maken we gas uit andere bronnen met een hogere calorische waarde op dezelfde kwaliteit als het gas uit Groningen. Dit doen we door er stikstof aan toe te voegen. Het afgelopen jaar hebben we via onze stikstofinstallaties 28,9 miljard kuub gas van Groningenkwaliteit gemaakt.

“Er zijn veel punten waar Gasunie gas in het netwerk krijgt. In Groningen heeft NAM een eigen netwerk dat is aangesloten op ons netwerk. Daar zit een meter tussen die vertelt hoeveel aardgas er geleverd is. Via internationale leidingen komt aardgas uit omringende landen Nederland binnen. LNG, gas in vloeibare vorm, gaat bij de Maasvlakte in Rotterdam na bewerking gasvormig ons netwerk in.” In 2015 had Nederland nog een productie-overschot dat vervolgens werd geëxporteerd. Inmiddels importeren we als land meer dan dat we exporteren. Onderaan de streep is Nederland daardoor een importland geworden.

Maar eigenlijk is Nederland vooral een doorgeefland. Er gaat namelijk veel meer aardgas door onze leidingen dan dat we zelf nodig hebben naast onze eigen productie. Henk: “We hebben in Nederland een heel flexibel netwerk met veel capaciteit. De route via Nederland is aantrekkelijk, ook als aardgas bijvoorbeeld uit Noorwegen komt en bedoeld is voor Zwitserland. Bij dit alles zijn drie spelers van belang: de producenten die het gas uit de grond halen, de transportbedrijven zoals Gasunie en de zogenaamde shippers. Zij kopen aardgas bij een producent en verkopen het aan afnemers. Doordat het verhandelde aardgas door onze leidingen gaat, houdt Nederland hier ook nog wat aan over.”

Van de enorme hoeveelheden aardgas die door ons hoofdtransportnet gaan, komt dus maar een klein deel uit bij de cv-ketels van Nederlandse huishoudens. De gasleiding die bij de mensen thuis komt is echter niet van Gasunie. Het lokaal afleveren van aardgas is de taak van de regionale netbeheerders. Hun netten zijn aangesloten op het hoofdtransportnet van Gasunie. Via dat regionale netwerk komt het gas uiteindelijk bij alle lokale aansluitingen. Afkomstig uit Groningen, Noorwegen of misschien wel helemaal uit Afrika of Azië.